WSKAŹNIKI

Ogólna Charakterystyka

1

Wskaźniki Położenia

2
Rodzaje odczytu
Rodzaje mechanizmu działania
3
4
5
WSKAŹNIKI GRAWITACYJNE  
1
2
3
4
5
6

WSKAŹNIKI Z NAPĘDEM PRZYMUSOWYM

 
1
2
3
4
5
  WSKAŹNIKI
   
1 OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA

Wskaźniki ELESA-CLAYTON służą do ustawiania i regulowania wielu różnych funkcji maszyn.
Kompletne rozwiązanie składa się z:
• koła ręcznego/pokrętła, służącego do poruszania wrzecionem w celu zmiany położenia danego elementu maszyny
• wskaźnika, który określa pozycję danego elementu maszyny.

2 WSKAŹNIKI POŁOŻENIA

W
skaźniki położenia ELESA-CLAYTON można podzielić na różne kategorie ze względu na rodzaj odczytu lub mechanizm działania:

 Rodzaje odczytu

ANALOGOWY:
odczyt dokonywany jest za pomocą dwóch wskazówek obracających się na tle skali z podziałką.

CYFROWO-ANALOGOWY: odczyt dokonywany jest bezpośrednio za pomocą licznika oraz wskazówki obracającej się na tle skali z podziałką.

CYFROWY: odczyt dokonywany jest bezpośrednio za pomocą licznika.

CYFROWY LCD: odczyt dokonywany jest bezpośrednio za pomocą elektronicznego wyświetlacza cyfrowego.

Wskaźniki analogowe są zwykle wyposażone w skalę z podziałką i dwie wskazówki, które pokazują liczbę obrotów oraz część obrotu wykonanego przez wrzeciono startujące od pozycji wyjściowej. Wskaźniki te służą do regulowania przepływu, przepustowości, uderzeń, ustawiania prędkości wariatorów itp. Wskaźniki cyfrowo-analogowe, cyfrowe i cyfrowe LCD wyposażone są w licznik lub wyświetlacz pokazujący liniową zmianę położenia w stosunku do pozycji wyjściowej dla danego elementu maszyny, który jest podłączony do wrzeciona.

 Rodzaje mechanizmu działania

GRAWITACYJNY (strona 464): wykorzystywany jest wtedy, gdy wrzeciono koła ręcznego znajduje się w pozycji poziomej lub odchylone jest od poziomu maksymalnie o 60°. Obracanie kołem ręcznym ze wskaźnikiem powoduje przemieszczanie się wskazówek, podczas gdy skala, która jest odpowiednio wyważana, dzięki sile grawitacyjnej pozostaje w stałej pozycji.

NAPĘD PRZYMUSOWY (strona 470): stosowany jest na wrzecionach w dowolnej orientacji. Obracanie kołem ręcznym ze wskaźnikiem powoduje przemieszczanie się wskazówek, podczas gdy skala pozostaje w stałej pozycji, gdyż jest unieruchomiona za pomocą zamontowanego w maszynie kołka kotwiącego.

NAPĘD BEZPOŚREDNI (strona 488): stosowany jest na wrzecionach w dowolnej orientacji. Wskaźnik umieszczony jest bezpośrednio na wrzecionie i utrzymywany w danej pozycji za pomocą kołka kotwiącego.

Wskaźniki zwykle dostarczane są osobno, a ich odpowiednie koła ręczne/pokrętła osobno. Wyjątek stanowią modele zintegrowane, w których wskaźnik montowany jest na etapie produkcji.

tabella1


3 JAK WYBRAĆ WSKAŹNIK

Wybór rodzaju odczytu (zob. 2.1). Ustal, czy istnieje konieczność pokazywania liczby obrotów czy liniowej zmiany położenia. W przypadku pierwszego zastosowania należy wybrać wskaźnik analogowy, a w przypadku drugiego – cyfrowo-analogowy, cyfrowy lub cyfrowy LCD.

• Określić wskaźnik oraz orientację wrzeciona, które decydują o wyborze pożądanego mechanizmu działania: grawitacji, napędu przymusowego lub napędu bezpośredniego (zob. 2.2).

• Ustalić wymagany zakres regulacji dla typów analogowych lub odczyt po dokonaniu jednego obrotu dla następujących rodzajów wskaźnika: cyfrowo-analogowego, cyfrowego i cyfrowego LCD.

• Ustalić kierunek obrotu. Przyrost odczytu przy obrotach zgodnych z ruchem wskazówek zegara (w prawo) = D. Przyrost odczytu przy obrotach w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (w lewo) = S.

• Uwzględnić warunki, w jakich będzie używany wskaźnik tj. na wolnym powietrzu, wibracje, otoczenie sprzyjające korozji itp. Zob. pełne informacje na stronie poświęconej wybranemu wskaźnikowi.

• Dokonać wyboru właściwego koła ręcznego/pokrętła dla danego zastosowania w zależności od średnicy i przyczepności, jakich wymaga przeniesienie niezbędnego momentu obrotowego. Do innych czynników wymagających uwzględnienia należą: średnica wrzeciona oraz czy do wykonywania szybkich czynności niezbędna jest rękojeść.


4 SPECJALNE WERSJE  WSKAŹNIKÓW

S
tandardowy asortyment oferowanych w niniejszym katalogu wskaźników ELESA-CLAYTON spełnia wymagania w przypadku większości zastosowań. Istnieje możliwość mody5kacji wskaźnika dla potrzeb szczególnych zastosowań, na przykład:
- specjalne skale dla wskaźników analogowych lub cyfrowo-analogowych, zgodnie ze wskazaniami klienta,
- metalowe części ze stali nierdzewnej dla potrzeb zastosowań w maszynach i urządzeniach, w odniesieniu do których przepisy prawa lub określone czynniki higieniczno-środowiskowe wymagają obowiązkowego stosowania materiałów odpornych na korozję,
- wskaźniki grawitacyjne analogowe z wypełnieniem glicerynowym umożliwiającym stosowanie ich w przypadku istnienia wysokich drgań, które mogą zakłócać odczyt, lub pozwalającym na uniknięcie skraplania pary na szybce wskaźnika
- specjalne przełożenie na życzenie oraz dla odpowiednich ilości, opracowane przez
Dział Techniczny 5rmy ELESA.

tabella2


WSKAŹNIKI GRAWITACYJNE
   
1 CHARAKTERYSTYKA


N
adają się do użytku na wrzecionach o orientacji poziomej lub z odchyleniem od poziomu maksymalnie o 60°.

Mechanizm znajduje się w szczelnie zamkniętej obudowie (rys. 1). Składa się on z odciążnika zamocowanego na precyzyjnej bieżni łożyska kulkowego, obracającej się na centralnym wrzecionku, które jest zintegrowane z obudową wskaźnika przymocowaną do koła ręcznego/pokrętła. Na końcu wrzecionka znajduje się wskazówka w kolorze czerwonym, która obraca się razem z kołem ręcznym/pokrętłem. Szereg przekładni o
różnym przełożeniu przenosi obroty wrzeciona na wskazówkę w kolorze czarnym. Na odciążniku umocowana jest również tarcza ze skalą. Jeżeli wskaźnik przymocowany jest do wrzeciona o orientacji poziomej (lub z odchyleniem od poziomu maksymalnie o 60°), to skala pozostaje w pozycji nieruchomej dzięki działaniu siły grawitacji, a wskazówki przemieszczają się na niej ruchem obrotowym wtedy, gdy obraca się kołem
ręcznym/pokrętłem.

disegno1


2 PRZEŁOŻENIA

K
ażdy pełny obrót dużej wskazówki (w kolorze czerwonym) odpowiada ułamkowi obrotu małej wskazówki (w kolorze czarnym). Liczba obrotów,
jakie musi wykonać czerwona wskazówka, aby spowodować jeden pełny obrót czarnej wskazówki, stanowi przełożenie danego wskaźnika.
Przykład: przełożenie 12:1 oznacza, że 12 obrotów czerwonej wskazówki odpowiada jednemu pełnemu obrotowi czarnej wskazówki (rys. 2).
12 obrotów pokrętłem powinna odpowiadać maksymalnemu zakresowi regulacji. Przy każdym obrocie pokrętłem czarna wskazówka pokazuje 1/12 pełnej skali.

disegno1



3 WYBÓR PRZEŁOŻENIA WSKAŹNIKA

U
stawić wrzeciono w pozycji wyjściowej.
Policzyć ilość obrotów wrzeciona odpowiadającą pełnemu zakresowi regulacji.
W wyniku tej czynności uzyskuje się przełożenie wskaźnika. Jeżeli nie odpowiada ono standardowemu przełożeniu, to należy wybrać następne wyższe w kolejności przełożenie.

tabella3


W celu uzyskania optymalnego - a przez to bardziej precyzyjnego - odczytu skali, zalecamy wybór przełożenia możliwie jak najbardziej zbliżonego do liczby obrotów pokrętłem odpowiadających pełnemu zakresowi regulacji. Na przykład, jeżeli potrzeba wykonać 11 obrotów, to wówczas najdogodniejsze jest przełożenie 12:1, ponieważ zostanie wykorzystane 11/12 dostępnej skali. Przy wyborze przełożenia 24:1 wykorzystane zostanie tylko 11/24 skali i odczyt będzie mniej dokładny.

W sprzedaży dostępne są wskaźniki ze standardowym przełożeniem, które spełniają większość wymagań.

4 SKALE

D
ostępne są skale dla wszystkich standardowych przełożeń, zarówno w kon5guracji z przyrostem w prawo (D), jak i z przyrostem w lewo (S).
Na standardowych skalach pokazywana jest liczba, którą dzięki zastosowaniu tablic przeliczeniowych można podać w wartościach odpowiednich dla przyjętych ustawień.
Istnieje możliwość dostarczenia – na życzenie i dla odpowiednich ilości - specjalnych skal z oznaczeniami lub dostosowaną do indywidualnych potrzeb podziałką, które umożliwiają odczyt bezpośredni.

5 DOKŁADNOŚĆ ODCZYTU

W
skaźnik grawitacyjny działa dokładniej wtedy, gdy jest używany na wrzecionach o orientacji poziomej.
Można jednak używać go również na wrzecionach z odchyleniem maksymalnie o 60°, jednak w miarę zwiększania się kąta odchylenia dokładność maleje (rys. 3).

disegno2


6 SPOSÓB MONTAŻU

W
przypadku konieczności rozwiercenia otworu w piastach koła ręcznego/pokrętła w celu przymocowania go do wrzeciona należy zapoznać się z dalszymi informacjami i poradami przedstawionymi na odpowiedniej stronie katalogu poświęconej kołom ręcznym/pokrętłom.

• Przytwierdzanie wskaźników do kół ręcznych/pokręteł:
- przymocować pokrętło do wrzeciona za pomocą kołka lub wkrętu dociskowego
- ustawić wrzeciono w pozycji wyjściowej, obracając pokrętło
- obrócić wskaźnik, trzymając go w rękach, tak aby wskazówki znalazły się w pozycji zero
- dopasować wyzerowany wskaźnik do koła ręcznego/pokrętła i jednakowo dokręcić poprzeczne śruby zabezpieczające z umiarkowaną siłą, aby nie spowodować zniekształcenia obudowy wskaźnika, a przez to zablokowania mechanizmu.

• Montaż wskaźników zintegrowanych (połączonych fabrycznie z pokrętłem):
- Ustawić wrzeciono w pozycji wyjściowej
- obrócić wskaźnik, trzymając go w rękach, tak aby wskazówki znalazły się w pozycji zero
- przymocować wskaźnik zintegrowany do wrzeciona, dokręcając wkręt dociskowy po wcześniejszym sprawdzeniu, czy wrzeciono i wskaźnik ustawione są w pozycji zero.


disegno2


disegno2


 
WSKAŹNIKI Z NAPĘDEM PRZYMUSOWYM
1 KONSTRUKCJA

D
zięki zastąpieniu mechanizmu grawitacyjnego przekładnią mechaniczną wskaźniki z napędem przymusowym mogą być mocowane na wrzecionach pracujących w dowolnej pozycji (osi).
Mechanizm zamknięty jest w szczelnej obudowie. (Patrz rys. 4). Stałe odniesienie jest osiągane przez mechaniczne połączenie wskaźnika z korpusem maszyny. Ruch kółka ręcznego powoduje reakcję, która jest przenoszona na dwa identyczne koła koronowe-jedno napędzające - na zewnątrz obudowy, drugie osadzone luźno na wrzecionku centralnym.
Z obydwoma kołami koronowymi zazębiane są dwa takie same mniejsze jarzma przekładni obiegowej (zębniki) zamocowane na jednej osi, która przenika na wylot kółko i obudowę wskaźnika.
Efektem takiego układu jest to, że dwa koła koronowe pozostają w tym samym położeniu w stosunku do korpusu maszyny bez względu na obracanie się kółka i wskaźnika. Stąd przekładnia zębata zamontowana na wewnętrznym kole koronowym może przenosić ruch z centralnego wrzecionka, które jest zespolone z pokrętłem. Jeśli wskaźnik jest prawidłowo zamocowany w kółku ręcznym, to podczas obracania kółkiem wrzecionko obraca się również. Obroty wrzecionka ukazuje wskazówka na tle tarczy ze skalą (obroty i części obrotu), która pozostaje nieruchoma dzięki połączeniu części obrotowej obudowy z maszyną za pomocą kołka kotwiącego.


disegno3


2 PRZEŁOŻENIA

N
a każdy pełny obrót dużej czerwonej wskazówki przypada odpowiednia część obrotu małej czarnej wskazówki. Ilość obrotów czerwonej wskazówki przypadająca na pełny obrót czarnej jest przełożeniem wskaźnika.
Na przykład: przełożenie 12:1 oznacza, że potrzeba 12 pełnych obrotów czerwonej wskazówki, aby czarna wykonała jeden pełny obrót (patrz rys 5). 12 obrotów kółka ręcznego pokrywa cały zakres podziałki. Każda działka skali to 1/12 pełnego obwodu.

tabella5


3 WYBÓR PRZEŁOŻENIA

U
stawić wałek w pozycji “zerowej” (wyjściowej)
Policzyć ilość obrotów potrzebną do pokrycia pełnego zakresu ruchu.
Wynik tych obliczeń to wymagany zakres przełożenia. Jeśli nie pokrywa się ze standardowym należy wybrać następne wyższe przełożenie.
By maksymalnie wykorzystać pełną skalę, a zatem uzyskać największą dokładność, należy tak dobrać przełożenie, by jak najpełniej pokryć cały zakres skali wymaganą ilością obrotów kółka ręcznego.


tabella6



N
a przykład jeśli kółko ma wykonywać 11 obrotów, to przełożenie 12:1jest wskazane, gdyż wykorzystane będzie 11/12 pełnego zakresu. Dobranie przełożenia 24:1 pozwala wykorzystać jedynie 11/24 skali, a dokładność odczytu będzie mniejsza.
Dostępne standardowe przełożenia odpowiadają większości zastosowań. Przełożenia opcjonalne mogą być wykonane dla odpowiednich ilości.

4 SKALE

S
kale są wykonywane dla wszystkich standardowych przełożeń w obu, zgodnym (D) i przeciwnym (S) do ruchu wskazówek zegara, kierunkach.
Wskazania standardowej skali jest wartością pośrednią tzn. należy ja przełożyć (odnieść) do wartosci mierzonej (tabela porównawcza).
Jeśli powyższy układ skal nie jest wystarczający, to istnieje możliwość zaprojektowania specjalnej skali.

5 SPOSÓB MONTAŻU

U
stawić wrzeciono w pozycji zerowej.
• Obracając wystającym z tyłu wskaźnika zębnikiem ustawić wskazówki w położeniu zero.
• Zorientować kółko ręczne/pokrętło tak, by w piaście otwór dla zębnika był na godzinie 12, a tylne koło koronowe ustawić w pozycji pozwalającej na umieszczenie kołka kotwiącego w przygotowanym w korpusie maszyny otworze. Ostrożnie włożyć wyzerowany wskaźnik we wnękę w kole, tak aby zębnik tra&ł w odpowiadający otwór. Delikatnie nastawić tarczę z kołem koronowym, tak aby uzyskać zazębienie przekładni. Skontrolować wskazanie zerowe i czy położenie kołka kotwiącego jest właściwe. Z umiarkowanym momentem (nie powodując uszkodzenia obudowy i zablokowania wskaźnika) dokręcić wkręt zabezpieczający.
• Nakręcić standardowy kołek z gwintem wewnętrznym na trzpień kotwiący, tak aby można było go umieścić w nawierconym w korpusie maszyny otworze. Odpowiednio dostosować długość kołka w celu uniknięcia niepotrzebnego nacisku na tylny dysk obrotowy. Skontrować przeciwnakrętką.
• Zamocować koło ze wskaźnikiem na wrzecionie maszyny, sprawdzić, czy znajduje się ono we właściwej pozycji i zabezpieczyć wrzeciono wkrętem dociskowym.
• Sprawdzić działanie w całym zakresie wskazań.

tabella7


tabella7


tabella7


 
Wzory ELESA i GANTER - wszelkie prawa zastrzeżone. Powielanie naszych rysunków zawsze z podaniem źródła pochodzenia.